Ustawa o PIT jasno określa, komu przysługują 50% koszty uzyskania przychodu. Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wyższe, 50% koszty uzyskania przychodów stosuje się z tytułu:
Kto może skorzystać z 50% kosztów uzyskania przychodu?
Kiedy mają zastosowanie preferencyjne koszty uzyskania przychodu dla twórców? Wspomniany powyżej przepis art. 22 ust. 9 pkt 3 wskazuje, że ustalenie, czy dany przychód został osiągnięty z tytułu praw autorskich lub pokrewnych oraz, czy podatnik jest twórcą lub artystą wykonawcą, należy ocenić na podstawie odrębnych przepisów – ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Należy pamiętać, że aby podatnik mógł skorzystać z 50 kosztów uzyskania przychodu z umowy o dzieło, musi przede wszystkim powstać utwór. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy mogą to być np. analiza, projekt, program, tłumaczenie, reklama, wykład, artykuł, piosenka czy obraz.
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy, twórcą uznaje się osobę, której nazwisko uwidoczniono na egzemplarzach utworu, bądź też, której autorstwo podano do publicznej wiadomości w związku z rozpowszechnianiem utworu.
Kiedy 50% koszty uzyskania przychodu w umowie o dzieło można zastosować w rozliczeniu?
50% koszty uzyskania przychodu w umowie o dzieło przysługują wyłącznie wtedy, gdy wynagrodzenie jest związane z twórczością w rozumieniu prawa autorskiego i praw pokrewnych. Oznacza to, że:
-
twórca faktycznie wytworzył utwór w sensie prawnym (np. artykuł, projekt, program komputerowy, muzykę, obraz, wykład),
-
wynagrodzenie jest wypłacane za przeniesienie majątkowych praw autorskich lub udzielenie licencji na korzystanie z utworu,
-
umowa o dzieło zawiera jasne postanowienia dotyczące przeniesienia praw autorskich na zleceniodawcę.
W takich sytuacjach podatnik może odliczyć 50% przychodu jako koszty uzyskania przychodu, niezależnie od wysokości faktycznie poniesionych wydatków.
Kiedy 50% koszty uzyskania przychodu w umowie o dzieło nie przysługują?
50 % kosztów uzyskania przychodu umowa o dzieło nie przysługuje, gdy:
-
Brak jest twórczości w rozumieniu prawa autorskiego – np. wynagrodzenie dotyczy czynności typowo usługowych lub manualnych, które nie tworzą utworu.
-
Umowa nie dotyczy przeniesienia praw autorskich ani licencji – jeśli wynagrodzenie za dzieło nie obejmuje przeniesienia praw majątkowych ani korzystania z praw autorskich, 50% kosztów nie można zastosować.
-
Brak jest wyraźnych zapisów w umowie – jeżeli umowa o dzieło nie określa przeniesienia praw autorskich.
-
Działalność jest rutynowa lub powtarzalna – czynności, które mają charakter standardowy i nie wymagają twórczego wkładu indywidualnego.
Umowa o dzieło – koszty uzyskania przychodu 50%
Umowa o dzieło z 50 % kosztem uzyskania przychodu pozwala odliczyć połowę przychodu jako koszty uzyskania przychodu, niezależnie od formy zatrudnienia – czy jest to umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło czy inna forma prawna.
Preferencyjne koszty są wykorzystywane nie tylko przez twórców kultury, jak pisarze, muzycy, filmowcy czy malarze, ale także przez wykładowców, informatyków, konsultantów, marketingowców czy szkoleniowców. Umowa o dzieło koszty uzyskania przychodu 50 umożliwia efektywne planowanie podatkowe i minimalizowanie obciążeń fiskalnych.
Twórca może korzystać z tych kosztów również wtedy, gdy dokona rozporządzenia majątkowymi prawami autorskimi do swojego utworu, czyli gdy prawa przejdą na zleceniodawcę lub gdy udzieli licencji na korzystanie z nich w określonym zakresie.
Warunki korzystania z 50% kosztów uzyskania przychodu
Kiedy 50 % koszty uzyskania przychodu w umowie o dzieło mogą być zastosowanie? W skrócie konieczne są dwie przesłanki:
-
Osoba powinna tworzyć utwory w rozumieniu prawa autorskiego.
-
Wynagrodzenie powinno być otrzymane z tytułu przeniesienia praw autorskich.
Dzięki temu podatnik może optymalnie wykorzystać preferencyjne koszty przy rozliczaniu PIT. W praktyce oznacza to możliwość znaczącego obniżenia podstawy opodatkowania w rocznym zeznaniu podatkowym.
Program do rozliczania PIT pozwala w prosty sposób ująć 50 % kosztów uzyskania przychodu w obliczeniach – sprawdź np. program do rozliczania PIT.
Dodatkowo dla osób rozliczających PIT-37 dostępny jest program do rozliczenia PIT 37, który automatycznie uwzględnia koszty dla twórców, co ułatwia rozliczenia i minimalizuje ryzyko błędów.